تیره ملایی

 

ادامه نوشته

مونوگرافي

اعتمادالسلطنه نوشته است:

مدآباد

مدآباد ملكي حاجي شجاع‌الملك ميرزا پسر مرحوم محمدتقي ميرزاي حسام‌السطنه بود بعد از فوت حاجي شجاع‌الملك ميرزا پسرهاي او به انوشيروان ميرزا پسر نواب بهمن ميرزا فروختند. بسيار ملك قابلي است. صد جفت گاو در او نسق مي‌شود. از آب قنات و رودخانه كه در بهار از آب باران جاري مي‌گردد مشروب مي‌شود. سابقاً خيلي بزرگ بوده و دكاكين صباغي و كوزه‌گري داشته الحال آن دكانها معدوم است ولي تجار نراقي و محلاتي و كاشاني در آن منزل دارند و از هر قبيل اجناس مي‌فروشند. روي فرشي ريسماني اعلي در آنجا مي‌بافند. انوشيروان ميرزا در اين قريه عمارت و كاروانسراي خوبي ساخته. ^[۱]

ارجاعات

1.   ↑ اعتمادالسلطنه، مرآت البلدان، جلد4، ص 1884.

 

مونوگرافي 3

برخي گويشهاي مدآبادي:

سِلام=    سلام

بقيه در ادامه مطلب

ادامه نوشته

تپه مد آباد

  مربوط به عصر مفرغ - عصر آهن - دوره اشکانیان است و در شهرستان ازنا، بخش جاپلق، دهستان جاپلق شرقی، ۱۵۰م جنوب روستای مدآباد واقع شده و این اثر در تاریخ ۷ اسفند ۱۳۸۶ با شمارهٔ ثبت ۲۱۳۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایرانبه ثبت رسیده است

نام	تپه مدآباد
کشور	ایران
استان	استان لرستان
شهرستان	شهرستان ازنا
بخش	چاپلق
اطلاعات اثر
نام‌های قدیمی	مداوم آباد
کاربری	تپه
دیرینگی	دوره اشکانیان
دورهٔ ساخت اثر	دوره اشکانیان
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت	۲۱۳۷۴
تاریخ ثبت ملی	۷ اسفند 1386

اسماعيل شيري و منوچهر حسني روي تپه

بقيه عكسها را در ادامه مطلب ببينيد

ادامه نوشته

مونوگرافي 2

پوشش گياهي روستاي مدآباد

پوشش گياهي روستا در گذشته شامل گونه هاي مختلف گياهان وحشي و طبيعي در اطراف روستا بوده است .

درختان سيب ، گلابي،بادام، انگور،آلبالو،سنجد،توت،گيلاس،زردآلو در قديم جزء لاينفك كشاورزي روستا بود . وكشاورزان علاوه بر كشت علوفه مورد نياز احشام خودمتل كشت شبدر،يونجه،اسپرس(گرنگال)،گندم،جو و.... هر كدام قطعه زميني را در پشت تپه دوش به باغ اختصاص داده بودند كه علاوه برانگور انواع درختان مذكور در بالا نيز غر س ميگرديد.

علاوه بر آن مسير رودخانه از قلقله (جنوبي ترين نقطه روستا) گرفته تا روستاي سيدآباد كلا درخت غير مثمر بود .و در اطراف رودخانه نيز زمين باير وجود نداشت و در آنها معمولا كشت يونجه و يا درخت بيد مي كاشتند . و بعضا باغچه هائي حصار كشيده شده نيز بود كه در آنها درخت ميوه وجود داشت.

از انواع گياهان داروئي ميتوان به گل گاوزبان ،خاكشير،گل ختمي،گل محمدي،شيرين بيان،كتيرا،زودي(زيدي)،و...

و گياهان خوراكي مثل شنگ،پاقزقان،كنگر وحشي،پونه ،نعناع،...و انواع سبزيجات ميتوان اشاره نمود كه به وفور در روستا يافت مي شد.

امروزه منطقه باغهاي آبادي در پشت تپه دوش  كلا باير مانده است . و اثري از باغهاي قديمي نيست.با گرايش به زندگي شهر نشيني روستا جلوه شهر به خود گرفته و توليد ميوه بسياركم و ميتوان به جرات گفت كه گياهان داروئي به علت عدم توجه در منطقه وجود ندارد.

نمائي از بغهاي قديم:

آقايان اسماعيل شيري،محمد حسن رجبي و منصور عسگري در تصوير مشاهده ميگردند.

حيوانات

حيوانات اهلي عبارتند از گاو ،گوسفند،الاغ،اسب،سگ،گربه،بز،مرغ،خروس،غاز،بوقلمون،اردك و.... كه در گذشته به علت شيوه زندگي و اهتمام اهالي به پرورش احشام اكثرا در حد كم يا زياد تعدادي از احشام را نگه داري ميكردند.

از اسب و الاغ جهت حمل بار و مسافرت خانوادگي استفاده ميگرديد.از گوسفند و گاو جهت بهره برداري از شيريا گوشت آنها استفاده مي شد علاوه در زمان كوبيدن محصول گندم درخرمن از گاو نر و الاغ براي كشيدن دستگاه خرمنكوب(چون) استفاده مي گرديد. از بوقلمون،اردك،مرغ و... جهت توليد تخم مرغ استفاده ميشد و كمتر جنبه كشتار جهت استفاده ازگوشت آنها مد نظر بود.

حيوانات وحشي:

گرگ ، روباه، يوزپلنگ،كفتار ، گراز،آهو، بزكوهي ،و انواع خزندگاني چون مار ، سوسمار،مارمولك،و... همچنين پرندگاني مانند لك لك،هدهد،كبك،كبوتر ،گنجشك،حواصيل،عقاب،كلاغ،بلبل،جغد،و... در گذشته در روستا به تعداد زياد ديده ميشد. و كثرت  حيوانات موجب خساراتي بر جان و اموال اهالي اين روستا و روستاها ي مجاور ميگرديد.

از جمله  دريده شدن يك كودك توسط گرگ  گرسنه داخل رودخانه، بردن بچه كوچك توسط گرگ از داخل رختخواب پشت بام و... و يا درگير شدن يكي از اهالي با يوزپلنگ در منطقه دوش و باغها  در زمان حيات نگارنده ازجمله مشكلات جاني بوده است.   

به نقل از بزرگاني چون مرحوم نبي ربيعي ومرحوم حاج يداله حسني و... علت نامگذاري منطقه جاپلق در گرفته شده از كلمه جاپلنگ بوده است چراكه اين منطقه درگذشته جايگاه پلنگهاي زيادي بوده كه نسل آنها منقرض گرديده است.

سابقه تاريخي  روستا

تاریخچه مد آباد بنا بر گفته ی یکی از مهندسین زمین شناس که در زمان مرحوم کربلایی جعفر فرخی به همراه

 فرزندش  مرحوم ستوان سلطانعلی فرخی به روستای مد آباد آمده بودند در خواست اسم اصلی مد آباد را می نماید

 مرحوم فرخی می گوید یک زمان (مدام آباد) بوده بعدا مد آباد نام گذاری شد . مهندس در جواب آقای فرخی

 می گوید طبق بررسی که من از این روستا داشته ام تاریخچه ی این روستا بر می گردد به دوران مادها که از این رو

 ابتدا به ماد آباد و سپس به مد آباد تغییر نام می دهد این روستا قبلا دارای قهوه خانه و چاپار خانه و کاروانسرا و

 باغهای متعددی بوده است پس از آن مرحوم کربلایی جعفر کلام مهندس را تایید می نماید.

 

 به نقلي ديگر روستاي مدآباد ابتدا تحت عنوان روستاي خان آبادو بصورت قلعه اي شكل  بوده است .و كلا منازل مسكوني در ضلع شرقي

رودخانه قرار داشته است. و گورستان روستا نيز در بالاي تپه دوش بوده است.

وجه تسميه نامگذاري اين تپه به نام دوش اين بوده است كه مرد ه ها ي روستا را بر دوش ميگرفتند و جهت دفن با بالاي اين تپه مي بردند

لذا به نام تپه دوش مشهور گرديد.

در آنزمان در محل مدآباد فعلي در شرق رودخانه يك قهوه خانه  و كاروانسرا جهت استفاده عموم وجود داشته است .

علت ايجاد قهوه خانه موقعيت خاص روستاي مدآباد كه در مسير روستاهايمامون،شورچه،خروسان،سيدآباد،گليگرد،دره باغ،ملاطالب

و رشيدي قرار داشته است و استراحتگاه مسافرين بوده است.

 حمام روستانيز در ضلع شرقي رودخانه قرار داشته است و مردم جهت رفتن به حمام مجبور بودند كه از رودخانه عبور كنند.

مشكلات تردد جهت رفتن به حمام، وجود امامزاده در جوار حمام و... دست به دست هم داده تا اهالي جهت سهولت دسترسي

 به امكانات موجود به مرور سمت غرب رودخانه نقل مكان نمايند.

 

نام روستاي مدآباد طبق نقل برخي بزرگان روستا بر گرفته از نام امام زاده سيد محمد ع  ميباشد پس از شكل گيري روستا در

 ضلع غربي ( محل ميدان تعزيه فعلي)  نام محمد آباد به خود گرفت.با توجه به تكيه كلام روستائيان كه عمدتا كلمات را بصورت

مخفف بكار مي برند . براي مثال  اسم محمد حسن را مدحسن با فتحه م ميگويند. محمد آباد هم به مدآباد با فتحه ميم تبديل شد .

 بعدا بر اثر كثرت محاورات فتحه ميم به ضمه تغيير يافت و به همين شكل تاكنون باقي مانده است.

به نقلي ديگربه علت سرسبزي منطقه و تداوم آن مداوم آباد گفته شده است . وبعدا به مداباد تغيير شكل داده است .

ادامه نوشته

مونو گرافي روستاي مد آباد

با استعانت از  خداوند متعال 

اولين قسمت از مونو گرافي روستاي مدآباد در اختيار دوستان قرار ميگيرد .

اين مونوگرافي قبلا در دهه اوائل پيروزي انقلاب اسلامي با بهره گيري از مصاحبه ميداني و اسنادي و اطلاعات

 مبتني بر تجربيات نگارنده تهيه گرديده است . با توجه به گذشت زمان  سعي گرديده تغييرات حاصله لحاظ

 گرديده و باز نويسي شود .

با ياد خاطره بزرگاني همچون مرحوم حاج يداله حسني و مرحوم مشهدي نبي ربيعي و... كه جمع آوري برخي

 مطالب با مصاحبه حضوري با نامبردگان  تهيه گرديد. روحشان شاد باد.

از كليه دوستاني كه در جمع آوري اطلاعات همكاري داشته اند كمال تشكر را دارم.

حاج محمد ملائي

 

ادامه نوشته